جدیدترین اخبار و اطلاعات حوزه معماری و شهرسازی

فهرست

معرفی کتاب «طراحی شهری، فضا و جامعه»

معرفی کتاب «طراحی شهری، فضا و جامعه» تألیف: دکتر علی مدنی پور؛ استاد دانشگاه نیوکاسل انگلستان ترجمه: دکتر بهناز امین‌زاده؛ عضو هیأت علمی دانشکده شهرسازی دانشگاه تهران – مهندس راضیه رضابیگی ثانی ناشر: انتشارات دانشگاه تهران تاریخ انتشار: ۱۳۹۵ تعداد صفحات: ۳۳۴ تیراژ: ۵۰۰ نسخه قیمت: ۲۰۰/۰۰۰ ریال مقدمه مترجمان: دانش طراحی شهری با تأکیدات، […]

  • قیمت
    -
  • تاریخ انتشار
    ۱۳۹۵
  • نویسنده
    دکتر علی مدنی پور
  • مترجم
    دکتر بهناز امین‌زاده، مهندس راضیه رضابیگی ثانی

معرفی کتاب «طراحی شهری، فضا و جامعه»

تألیف: دکتر علی مدنی پور؛ استاد دانشگاه نیوکاسل انگلستان
ترجمه: دکتر بهناز امین‌زاده؛ عضو هیأت علمی دانشکده شهرسازی دانشگاه تهران – مهندس راضیه رضابیگی ثانی
ناشر: انتشارات دانشگاه تهران
تاریخ انتشار: ۱۳۹۵
تعداد صفحات: ۳۳۴
تیراژ: ۵۰۰ نسخه
قیمت: ۲۰۰/۰۰۰ ریال

مقدمه مترجمان:
دانش طراحی شهری با تأکیدات، محورها و گرایش‌های متفاوت و در‌هم‌تنیده‌ای مانند زیبایی‌شناسی، ابعاد اجتماعی و فرهنگی، جنبه‌های ادراکی و ویژگی‌های اکولوژیک، سابقه‌ای طولانی در شکل‌دهی به ارتباط بین محیط و انسان و خلق فضاهای باز برای استفاده از منافع عمومی جامعه داشته  است. برای رشته‌ها و حرفه‌های مرتبط با طراحی محیط کالبدی، فضاهای عمومی شهر بعنوان قلمرو عمومی، نه‌تنها با اشیا، ساختمان‌ها، فرم‌ها و فعالیت‌ها، بلکه با ارزش‌ها، ایده‌ها، قوانین و فرایندهای اجتماعی تعریف می‌شود؛ بنابراین مطالعه و تحلیل فضای شهری نیازمند یک نگرش چندوجهی است. این نوع نگاه وامدار تغییرات‌ محتوایی در دانش و اهمیت یافتن رویکردها و نظریه‌های بین‌رشته‌ای است.

امروزه، پژوهشگران بسیاری از حوزه‌های دانش، پاسخ‌ سوالات پژوهشی خود را در مرز دانش‌های تخصصی طبقه‌بندی شده پیدا میکنند. معماری و شهرسازی و به‌طور کلی دانش طراحی محیط کالبدی نیز چنین تغییر محتوایی را تجربه می‌کند، زیرا مرزهای رشته‌ای با زیرشاخه‌های تخصصی خود بخصوص در حوزه علوم انسانی، کم‌کم در حال محو شدن است. با چنین رویکردی است که انزوای طراحی از مفاهیم و شناخت‌های اجتماعی، فرهنگی و بومی و رویدادهای روزمره زندگی بخش مهمی از انتقادات معاصر را  شکل می‌دهد و  در نتیجه مفاهیمی مانند فضا و فضای اجتماعی، و انگاره مکان بیش از پیش در طراحی شهری اهمیت می‌یابند.
حل مسائل مربوط به فضاهای عمومی در شهرها در اغلب نظریه‌های شهرسازی که بر اهمیت محتوا تأکید دارند، در گرو ایجاد ارتباطی مستدل و منطقی بین عوامل شکل‌دهنده آن  است. در علوم اجتماعی به‌ویژه جغرافیای شهری مطالعات فراوانی در مباحث مربوط به مفهوم فضا وجود دارد. ایده‌های متفاوتی از جمله مفهوم تولید و بازتولید فضای شهری که در حوزه اقتصاد سیاسی فضا مطرح می‌شود؛ فضای شهری دموکراتیک که آزادی‌خواهی و دموکراسی فزاینده و تجلی آن را از ضروریات حیات مدنی تلقی می‌کند؛ و تأکید بر فضای شهری خلاق و پایدار، عمق جدیدی به مطالعات فضای شهری داده است.

این تلاش ها دانش مربوط به فضای شهری را گسترش داده  است، ولی در عمل تأثیر چندانی بر اقدامات عملی طراحی نداشته خصوصاً در کشور ما که به رغم غنای فرهنگی و کالبدی فضاهای شهری در گذشته نه‌چندان دور، و انواع و کارکردهای متفاوت آن، هم‌اینک این فضاها بیشتر در جهت انفصال و از‌هم‌گسیختگی نظم و انسجام اجتماعی عمل می‌کنند؛ نمونه آن تغییر در معنا و مفهوم «میدان» از کانونی برای انجام فعالیت‌های اجتماعی به یک گره ترافیکی و «راه» از یک فضای ارتباط‌دهنده بین دو مکان به فضای جداکننده دو بافت است. فضای شهری به‌عنوان عاملی فعال در فرایند شکل‌گیری رویدادها و فعالیت‌هایی که درون آن اتفاق می‌افتد و نیز در ایجاد تمایزات یا وحدت اجتماعی، و جدایی‌گزینی‌ها یا پیوستگی‌های اجتماعی نقش مهمی دارد. تفکیک‌های اجتماعی و اعیانی‌سازی‌ها بازتابی از نمایش یک قدرت منحصر‌به‌فرد، مصلحت‌اندیشی‌ها و سلایق فردی مدیریتی است و نشان می‌دهد که بین سیاستگذارانی که این‌گونه پروژه‌های شهری را هدایت می‌کنند و واقعیات اجتماعی و شرایط اجتماعی آنهایی که از این فضاها استفاده می‌کنند، فاصله زیادی وجود دارد.

در این کتاب برای ایجاد پیوندی اصولی بین نظریه و عمل، مفاهیم اجتماعی/ اقتصادی و کارکردهای فضای شهری در عرصه پیچیده و درهم‌تنیده خود بررسی می‌شود. مؤلف کتاب، در تحقیقات اخیر خود که با هزینه اتحادیه اروپا و با همکاری گروهی از سراسر اروپا انجام گرفته، موضوعاتی چون اقتصاد دانش‌بنیان و یا محرومیت‌های اجتماعی و تأثیرات آن بر شهرسازی را مورد مداقه قرار داده و در این کتاب بخش‌هایی از این تحقیقات را گزارش کرده  است. ایشان با رویکردی انتقادی در مورد ارتباط بین فرایندهای اجتماعی و اقتصادی، و نقش، کارکرد و تأثیر آن بر ساخت شهرها، از مفهوم «فضای شهری»، به‌عنوان کلیدواژه‌ای مهم برای ایجاد گفتمان بین مباحث اجتماعی و محیط ساخته شده بهره می برد و به بررسی و تحلیل پرسش‌هایی می‌پردازد که موارد زیر از آن جمله اند:
چگونه جنبه های اجتماعی در تولید فضاهای شهری تأثیر می گذارند؟؛ چگونه فضا از طریق فرایندهای اقتصاد سیاسی تولید و بازتولید می شود؟؛ تأثیرات اجتماعی قطعیت‌نگری و محصول گرایی اقدامات شهرسازانه بر محتوا و کارکرد فضای شهری چیست؟؛ چگونه تکه تکه شدن های فضایی سبب گسیختگی های اجتماعی می شود؟ و بالاخره اینکه چگونه طراحی فضا می تواند به عاملی در تولید نابرابری ها و محرومیت های اجتماعی تبدیل شود؟

جایگاه طراحی شهری در کشاکش میان واقعیات اجتماعی و یک طراحی کالبدی خوب از موضوعات اصلی کتاب است که در این مسیر به تحلیل نمونه ها و پروژه های طراحی فضای شهری پرداخته شده است. مؤلف کتاب با رویکردی انتقادی و موشکافانه مباحث کلیدی اقدامات شهرسازانه معاصر در مورد فضاهای شهری را که اتفاقاً در هسته بحث های مربوط به طراحی شهری کشور ما نیز هست، بررسی کرده است و با اعتقاد به اینکه پروژه های طراحی شهری -‌که بر ارزش های اقتصادی تکیه دارند‌- اساس ایجاد دغدغه‌های اجتماعی (جدایی گزینی ها، اعیانی سازی، و محرومیت های اجتماعی) است، به ابزارهای فضایی طراحی شهری برای پیوندهای اجتماعی و خوشه ها و منظومه های خلاق اشاره دارد.
تعاملات پیچیدۀ نیروها در محیط شهری (طبیعی و کالبدی، اجتماعی و فرهنگی، اقتصادی، و نهادی) و در معرض دید قرار دادن این کنش ها و واکنش ها، ساختار فضای شهری را شکل داده، موجب پویایی آن می شود. ایده های مربوط به فضا، مکان، حیات مدنی، شهر و شهروندان باید به شکلی مستمر بین دیدگاه های مادی و مفهومی، استدلالی و تجربه ای و در مقیاس های کلی و جزئی نوسان کنند و از منابع گوناگون ناشی شوند تا انگیزه  برای رویکردی کل  نگر ایجاد شود. موضوعات مورد بحث این کتاب، برخی به ساختارهای کالبدی و ظاهری، برخی به پایه های استدلالی و برخی دیگر به آزمون فرایندها و تجارب می پردازد و فراتر از محدوده های انحصاری رشته ها، یک زمینۀ مشترک مفهومی و واقعی را در ترکیب مفاهیم اجتماعی، اقتصادی و کالبدی فضای شهری ایجاد می کند. دانشی که از طراحی شهری در اینجا معرفی می شود، چارچوبی برای تحلیل های واقع گرایانه، توسعه فضای شهری و طراحی آن فراهم می کند.

ما را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید :

اینستاگرام : https://www.instagram.com/archcal

کانال تلگرام : https://telegram.me/archreport_ir

اپلیکیشن تقویم معماری :  https://cafebazaar.ir/app/com.archreport.cal

ما را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:

  • اینستاگرام
  • تلگرام
  • نرم افزار اندروید

کتاب ها و مجلات پیشنهادی